Czas teraźniejszy ciągły
(तात्कालिक वर्तमान काल)
Podręcznikowo ten czas nazywa się ‘czasem teraźniejszym ciągłym’ (ang. present continuous tense). W tym trybie czasu teraźniejszego czynność odbywa się aktualnie i tymczasowo. Dlatego w gramatyce hindi określa się go jako ‘तात्कालिक’ काल, czyli czas ‘tymczasowy’, ‘odbywający się w tym czasie’. Jest to także czas ciągły, co znaczy, że czynność jeszcze nie zakończyła. Dlatego nazywa się go także अपूर्ण काल czyli ‘czasem niepełnym’ czasem ‘niedokończonym’. Odróżnić go należy od czasu teraźniejszego prostego (present simple, सामान्य वर्तमान काल), czy też teraźniejszego dokonanego.
तात्कालिक वर्तमान काल
मैं …… रहा / रही हूँतू …… रहा / रही है यह / वह (वो) …..रहा / रही है |
हम …… रहे / रही हैंतुम …… रहे / रही हो ये / वे / आप ….. रहे / रही हैं |
Przykład odmiany:
-
पीना — [piːnaː] — pić
| L.p. (एकवचन) | L.mn. (वहुवचन) |
मैं पी रहा / रही हूँतू पी रहा / रही है यह / वह (वो) पी रहा / रही है |
हम / हम लोग पी रहे / रही हैंतुम / तुम लोग पी रहे / रही हो ये / वे / आप पी रहे / रही हैं |
Podobnie pić można: चाय (ż.) herbatę, रस (m.) sok, दूध (m.) mleko itd.
Ćw. 1 Proszę przeczytać pozostałe czasowniki wraz z przykładami. Podczas czytania proszę zwrócić uwagę na akcent i intonację, a także wyraźne, sprężyste wymawianie spółgłosek. Następnie do przykładów proszę dodać 1-2 własne, sensowne zdania, możliwie uzupełniając je o następujące wyrazy: अब — [əb] — teraz
अभी — [əˈbʱiː] — teraz, właśnie; już, zaraz
आज — [aːd͡ʒ] — dzisiaj
यहाँ — [jəˈɦɑ̃ː] — tutaj
वहाँ — [ʋəˈɦɑ̃ː] — tam
नहीं — [nəˈɦiː]̃ — nie
-
आना — [aːnaː] — przychodzić
• मैं आ रही हूँ।
• वह यहाँ आ रहा है। m. On tutaj idzie / przychodzi.
• अभी आ रहा हूँ! m. już idę! -
जाना — [d͡ʒaːnaː] — iść, jechać; odchodzić, odjeżdżać
• मैं जा रहा हूँ। m. Idę / Odchodzę.
• मैं वहाँ जा रही हूँ। ż. Idę tam.
• हम बाज़ार जा रहे हैं। m. Idziemy na bazar.
• यश घर जा रहा है। — Jaś idzie do domu. -
उठना — [ʊʈʰnaː] — wstawać, podnosić się
• मैं उठ रहा हूँ। Wstaję.
• यश उठ रहा है। m. Jaś wstaje. (wcześniej siedział, leżał albo spał, teraz wstaje) -
उठाना — [ʊʈʰaːnaː] — podnosić; budzić kogoś
• मैं किताब उठा रहा हूँ।
• वह बच्चे को उठा रही है । -
बैठना — [bɛːʈʰnaː] — siadać
• मैं बैठ रहा हूँ। Siadam. -
दौड़ना — [d̪ɔːɽnaː] — biegać
• मैं वहाँ दौड़ रहा हूँ। m. Biegnę tam.
• वे दौड़ रहे हैं। Oni biegną. -
उड़ना
• चिड़िया उड़ रही है। — Ptaszek leci / lata.
• हवाई जहाज़ उड़ रहा है। — Samolot leci.
• पतंग उड़ रही है। — Latawiec leci / unosi się w powietrzu. -
घूमना — [ɡʱuːmnaː] — chodzić po, zwiedzać
• हम शहर में घूम रहे हैं। Chodzimy po mieście; zwiedzamy miasto.
• मैं अभी बाहर घूम रहा हूँ। Idę przejść się na zewnątrz; teraz na zewnątrz pospaceruję. -
उड़ना — [ʊɽnaː] — latać, lecieć
• चिड़ियाँ उड़ रही हैं। Ptaszki latają.
• हवाई जहाज़ उड़ रहा है। -
भागना — [bʱaːɡnaː] — uciekać, biec;
• वह भाग रहा है। On uczeka.
• बच्चा भाग रहा है। Dziecko ucieka / biegnie. -
चलना — [t͡ʃəlnaː] — poruszać się, iść, jechać
• वह बहुत धीरे चल रही है। Ona idzie bardzo powoli.
• हम चल रहे हैं। Idziemy / Ruszamy.
• बस चल रही है। ż. Autobus jedzie. -
चलाना — [t͡ʃəlnaːnaː] — poruszać, prowadziñ (pojazd)
• मैं अब गड़ी चाल रहा हूँ। m. Ja teraz prowadzę pojazd. -
चढ़ना — [t͡ʃəɽʱnaː] — wsiadać (np. do pojazdu); wspiąć się (np. po schodach, w górach)
• यश रथ पर नहीं चढ़ रहा है। Jaś nie wsiada do rydwanu.
• हम पहाड़ पर चढ़ रहे हैं। My wspinamy się na górę. -
मिलना — [mɪlnaː] — spotykać się, spotkać
• हम आज मिल रहे हैं। Dzisiaj się spotykamy. -
बोलना — [boːlnaː] — mówić; odzywać się;
• मैं हिंदी बोल रहा हूँ। Mówię w hindi.
• वह बहुत धीरे बोल रही है । Ona mówi bardzo powoli. ardz -
कहना — [kəɦnaː] — mówić, powiedzieć
• तुम क्या कह रही हो? ż. Co ty mówisz?
• मैं सच कह रही हूँ। Mówię prawdę.
• वह कुछ कह रही है। Ona coś mówi.
• मैं कुछ नहीं कह रही हूँ। ż. Niczego nie mówię.
• आप कह रहे हैं। m. Pani mówi. -
बताना — [bət̪aːnaː] — informować, mówić komuś, wyjaśniać
• मैं उसे बता रहा हूँ।
• वह मुझे सब बता रही है। -
बात करना — [baːt̪ kəɾnaː] — rozmawiać; mówić.
• मैं मित्र से बात कर रही हूँ। m. Ja rozmawiam z przyjacielem.
• मैं अभी बात कर रहा हूँ। m. Ja w tej chwili rozmawiam. (np. dlatego mi nie przeszkadzaj)
• तुम क्या बात कर रहे हो?। m. Co tym mówisz?!
• मैं तुम से बात कर रही हूँ । ż. Ja do ciebie mówię!
• वे बात कर रहे है। Oni rozmawiają. -
पूछना— [boːlnaː] — pytać
• मैं एक सवाल पूछ रहा हूँ। — m. Zadaję jedno pytanie. (też = zamierzam zadać jedno pytanie).
• आप क्या पूछ रहे हैं? । — m. O co pan pyta? -
पीना — [piːnaː] — pić
• मैं पानी पी रहा हूँ। m. piję wodę
• बछड़े दूध पी रहे हैं। । m. Cielątka piją mleko.
• मैं पानी पी रहा हूँ। m. Piję wodę.
• मैं पानी पी रही हूँ। ż. Piję wodę.
• बछड़े दूध पी रहे हैं। । m. Cielątka piją mleko.
• तू पानी पी रहा है । m. pijesz wodę (do dziecka, spoufalone).
• वो चाय पी रही है। ż. Ona pije czaj.
• हम चाय पी रहे हैं । m. Pijemy czaj (gdy w grupa jest męska lub mieszana m. i ż.).
• तुम पानी पी रहे हो । m. Pijesz wodę; pijecie wodę.
• तुम लोग पानी पी रहे हो। m. Pijecie wodę (słowo ’लोग’ podkreśla, że chodzi o liczbę mnogą).
• क्या आप रस पी रहे हैं ? m. Czy pan pije sok? -
पिलाना — [pɪlaːnaː] — poić, dawać komuś coś do picia
• गाय बछड़े को दूध पिला रही है। Krowa poi cielę mlekiem.
• माँ बच्चे को दूध पिला रही है। Mama poi dziecko mlekiem.
• पिता जी रस पिला रहे हैं। Tata poi sokiem (= tata daje sok).
• मैं आपको चाय पिला रही हूँ। ż. Ja panią/pana poję herbatą: ja cię napoję herbatą (= poczęstuję cię herbatą). -
खाना — [kʰaːnaː] — jeść
• मैं खाना खा रही हूँ। ż. jem posiłek.
• मैं समोसे खा रही हूँ। ż. Jem samosy.
• बंदर केला खा रहा है। m. Małpa je banana. -
खिलाना — [kʰɪlaːnaː] — karmić.
• मैं अभी तुम को खाना खिला रही हूँ। Zaraz cię nakarmię jedzeniem.
• माँ बच्चे को खाना खिला रही हूँ। Mama karmi dziecko jedzeniem. -
सोना — [soːnaː] — spać; zasypiać
• बच्चा सो रहा है। m. Dziecko śpi.
• मैं सो रहा हूँ। m. Je śpię.
• क्या तुम सो रही हो? Czy ty śpisz? -
सुलाना — [sʊlaːnaː] — usypiać, położyć do snu.
• माँ बच्चे को सुला रही है। ż. Mama kładzie dziecko spać. -
नहाना — [nəɦaːnaː] — kąpać się.
• मैं अब नहा रहा हूँ। m. Teraz się kąpię.
• वह नहा रही है। ż. Ona teraz się kąpie. -
रोना — [ɾoːnaː] — płakać
• मैं नहीं रो रहा हूँ। m. Ja nie płaczę.
• वह रो रही है। Ona płacze. -
कपड़े पहनना — [kəpɽeː pɛɦnaː] — ubierać się, zakładać ubranie
• मैं साड़ी पहन रही हूँ। ż. Zakładam sari.
• वह कपड़े पहन रही है। Ona się ubiera. -
नाचना — [naːt͡ʃnaː] — tańczyć
• तरंगें नाच रही हैं। ż. Fale tańczą.
• भालू नाच रहा है। Niedźwiedź tańczy. -
देखना — [d̪eːkʰnaː] — widzieć, oglądać, patrzeć
• मैं आस्मान देख रहा हूँ। Patrzę się na niebo.
• वह मुझ को देख रहा है। On patrzy się na mnie.
• क्या आप देख रहे है। Czy pan patrzy? -
दिखाना — [d̪ɪkʰaːnaː] — pokazywać
• मैं अपना चित्र दिखा रही हूँ। Pokazuję swój obrazek.
• मैं उसे फोटो दिखा रहा हूँ। Ja pokazuję mu zdjęcie/zdjęcia.
• वह मुझे अपना घर दिखा रही है। Ona pokazuje mi swój dom. -
सुनना — [sʊnnaː] — słuchać, słyszeć
• मैं संगीत सुन रहा हूँ। m. Słucham muzyki.
• वह मेरी बात सुन रही है । Ona słucha mojej mowy (tego, co ja mówię / ona słyszy mnie). -
सुनाना — [sʊnaːnaː] — powodować słuchanie: nadawać; opowiadać; grać (dla innych słuchających).
• मैं संगीत सुना रही हूँ। ż. Wykonuję muzykę.
• वह कहानी सुना रही है । Ona opowiada baśń / opowiadanie. -
समझना — [səməd͡ʒʱnaː] — rozumieć
• मैं अब समझ रहा हूँ । m. Teraz rozumiem.
• वह बात नहीं समझ रही है। m. On nie rozumie kwestii (nie rozumie, o co chodzi) -
समझाना — [səməd͡ʒʱnaːnaː] — tłumaczyć (coś komuś)
• मैं तुझे समझा रहा हूँ । m. Tłumaczę ci!
-
सोचना — [soːt͡ʃnaː] — myśleć, zastanawiać się; rozmyślać.
• मैं सोच रहा हू । m. Myślę
• और तुम क्या सोच रहे हो? A co ty myślisz? -
लिखना — [lɪkʰnaː] — pisać
• मैं लेख लिख रहा हूँ। m. Piszę artykuł / esej / pismo.
• वह पत्र लिख रही है। ż. Ona pisze list. -
पढ़ना — [pəɽʱnaː] — 1) czytać; 2) uczyć się.
• मैं किताब पढ़ रहा हूँ। Czytam książkę.
• वह हिंदी पढ़ रही है. Ona uczy się hindi.
• लड़की स्कूल में पढ़ती है । Dziewczynka uczy się w szkole. -
पढ़ाना — [pəɽʱaːnaː] — uczyć kogoś, nauczać
• वह बच्चों को पढ़ा रही है। Ona uczy dzieci.
• मैं हिंदी पढ़ा रहा हूँ। m. Uczę hindi. -
लेना — [leːnaː] — brać
• मैं रिक्शा ले रहा हू। — Biorę ryszkę.
• तुम कितने पैसे ले रहे हो? — Ile pieniędzy bierzesz? -
देना — [d̪eːnaː] — dawać
• मैं उसे पैसे दे रहा हू । Daję mu pieniądze.
• वह मुझे किताब दे रही है। Ona daje mi książkę. -
लाना — [laːnaː] — przynosić, przywozić
• मैं पानी ला रहा हूँ। Przynoszę wodę; zaraz przyniosę wodę.
• वह खाना ला रही है। Przynoszę jedzenie. -
खरीदना — [kʰəɾiːd̪naː] — kupować
• मैं सब्ज़ियाँ ख़रीद रहा हूँ । Kupuję warzywa.
• वह कपड़े ख़रीद रही है। Ona kupuje ubrania.
• हम फल खरीद रहे हैं। Kupujemy owoce. -
बेचना — [beːt͡ʃnaː] — sprzedawać
• वह फूल बेच रही है। Ona sprzedaje owoce.
• वे कपड़े बेच रहे हैं। Oni sprzedają ubrania. -
ढूँढ़ना — [ɖʱuːɳɖʱnaː] — szukać
• मैं चाबी ढूँढ़ रही हूँ। Szukam klucza.
• वह अपना फ़ोन ढूँढ रहा है। Szuka swojego telefonu. -
खुलना — [kʰʊlnaː] — otwierać się, być otwieranym
• दरवाज़ा खुल रहा है। Drzwi się otwierają.
• खिड़की खुल रही है। Okno się otwiera. -
खोलना — [kʰoːlnaː] — otwierać
• मैं दरवाज़ा खोल रहा हूँ। m. Otwieram drzwi.
• वह खिड़की खोल रही है। ż. Ona otwiera drzwi. -
बनाना — [bənaːnaː] — robić, przygotowywać, tworzyć
• मैं खाना बना रहा हूँ। Szykuję jedzenie.
• वह चाय बना रही है। Szykuję czaj. -
खेलना — [kʰeːlnaː] — bawić się; grać, uprawiać sport
• बच्चे खेल रहे हैं। Dzieci się bawią.
• मैं शतरंज खेल रही हूँ। ż. Gram w szachy.
• लड़के कबड्डी खेल रहे हूँ। ż. Chłopcy grają w kabaddi. -
चखना — [t͡ʃəkʰnaː] — spróbować, skosztować.
• यश फल चख रहा है। Jaś kosztuje owocu -
रखना — [ɾəkʰnaː] — kłaść, stawiać.
• यश जग नहीं रख रहा है। Jaś nie stawia dzbanka.
• मै कप यहाँ रख रही हूँ। Stawiam tutaj stawiam filiżankę -
भरना — [bʱərnaː] — napełniać, wypełniać.
• यश टब भर रहा है। m. Jaś napełnia wannę.
• मैं जग पानी से भर रहा हूँ। m. Napełniam dzbanek wodą.
• आप फ़ार्म भर रहे हैं। m. Pan wypełnia formularz. -
करना — [kəɾnaː] — robić
• तुम क्या कर रही हो? ż. Co ty robisz?
• मैं कुछ नहीं कर रही हूँ। ż. Niczego nie robię.
• आप सब कुछ कर रहे हूैं। m..Pan wszystko robi. -
शुरू करना — [ʃʊɾuː kəɾnaː] — zaczynać, rozpoczynać
• मैं काम शुरू कर रहा हूँ। Zaczynam pracę.
• वह पढ़ाई शुरू कर रही है। Zaczynam naukę.
• आप योगाभ्यास शुरू कर रही हैं। Pani zaczyna ćwiczenie jogi. -
शुरू होना — [ʃʊɾuː hoːnaː] — zaczynać się
• फिल्म शुरू हो रही है। Film się zaczyna.
• बारिश शुरू हो रही है। Deszcz się zaczyna = zaczyna padać. -
ख़रीदारी करना — [xəɾiːd̪aːɾiː kəɾnaː] — robić zakupy
• मैं ख़रीदारी कर रहा हूँ। m. Ja robię zakupy.
• वह बाज़ार में ख़रीदारी कर रही है। On robi zakupy na bazarze. -
बंद करना — [bənd̪ kəɾnaː] — zamykać, wyłączać; zamknąć, zakończyć
• मैं दरवाज़ा बंद कर रहा हूँ। m. Zamykam drzwi.
• वो बत्ती बंद कर रहा है। On wyłącza lampę. -
साफ़ करना — [saːf kəɾnaː] — czyścić, sprzątać
• मैं कमरा साफ़ कर रहा हूँ। sprzątam pokój, porządkuję pokój -
सफ़ाई करना — [səfaːiː kəɾnaː] — robić porządki (mocniejsze niż साफ़ करना)
• मैं सफ़ाई कर रही हूँ。 ż. Robię porządki.
• मैं घर की सफ़ाई कर रही हूँ。 ż. Robię porządki w domu. (dosł. robię czystość domu) -
शक करना — [ʃək kəɾnaː] — podejrzewać; mieć wątpliwość.
• मैं उस पर शक कर रही हूँ। ż. Ja go podejrzewam.
• यश किसी पर शक नहीं कर रहा है। Jaś nikogo nie podejrzewa. -
होना być, mieć miejsce.
• यहाँ क्य हो रहा है? Co tu się dzieje?Zadanie: Do wybranych przez siebie zdań twierdzących z powyższych przykładów czasowników utwórz pytania, tak by można było naturalnie odpowiedzieć. Na przykład:
a) Tak / nie. Pytanie: क्या? – czy, np.:• तुम पानी पी रहे हो । Pijesz wodę.
• क्या तुम पानी पी रहे हो? Czy ty pijesz wodę?Możliwe odpowiedzi:
-
-
• हाँ tak (zwyczajnie)
• जी हाँ tak (grzecznie)
• जी नहीं (grzecznie)
• बिलकुल dokładnie!”, „absolutnie!”, „oczywiście”!
• हाँ, बिलकुल „Tak, oczywiście!” / „Tak, zdecydowanie!”
• बिल्कुल सही। Całkowicie poprawnie.
• बिल्कुल नहीं। — „Absolutnie nie.”
• ज़रूर oczywiście!
• हाँ, ज़रूर। — „Tak, na pewno.” / „Tak, oczywiście, że tak.”
• हाँ, सही। Tak, racja.
• तुम सही हो। Masz rację.• नहीं nie (zwyczajnie / niegrzecznie)
-
b) O podmiot. Pytanie: कौन – kto?
• कौन पानी पी रहा है? Kto pije wodę?
Odpowiedź: zawarta w zdaniu.
c) o przedmiot: Pytanie: क्या? – co?• तुम क्या पी रहे हो? Co ty pijesz?
-
Odpowiedź: zawarta w zdaniu.
Zbitki
-
च्च cca व्व vva न्न nna त्र tra ब्द bda ब va श्च śća त्त tta क्त kta क्ष kṣa / ksza ज्ञ jña (czytaj: gja, np. ज्ञान [ɡjɑːn] 'poznanie’, विज्ञान [ʋɪɡd͡ʒɲɑːn] nauka), ह्र hra प्र pra ह्य ya प्त pta
